极限初探

前言

这篇文章最初写于 2022 年 9 月 10 日。2023 年 9 月 24 日初次改写为博文。

过程不太严谨,但一定程度上反映了我的思考。只进行了部分格式修正以适应博文格式,未进行内容的修改。

下面使用标准的极限定义:ε\varepsilon-δ\delta 语言

∀ε>0,∃δ>0,∀∣x−a∣<δ,∣f(x)−L∣<ε  ⟺  lim⁡x→af(x)=L\forall_{\varepsilon > 0},\exist_{\delta > 0},\forall_{\left\vert x-a\right\vert < \delta},|f(x) - L| < \varepsilon \iff \lim\limits_{x \to a}f(x)=L

引语

知道极限许久,却一直记不住准确定义。前几天从残存的记忆中拼凑出来了(虽然两个符号用反了),因此借此巩固对极限的理解。

根据定义出发,本文将要证明三个定理

  1. 常:lim⁡x→akf(x)=klim⁡x→af(x)\lim\limits_{x \to a}kf(x) = k\lim\limits_{x \to a}f(x)
  2. 和:lim⁡x→a[f(x)+g(x)]=lim⁡x→af(x)+lim⁡x→ag(x)\lim\limits_{x \to a}\left[f(x) + g(x)\right] = \lim\limits_{x \to a}f(x) + \lim\limits_{x \to a}g(x)
  3. 积:lim⁡x→a[f(x)⋅g(x)]=lim⁡x→af(x)⋅lim⁡x→ag(x)\lim\limits_{x \to a}\left[f(x)\cdot g(x)\right] = \lim\limits_{x \to a}f(x)\cdot \lim\limits_{x \to a}g(x)

此外,为简化问题,定义 lim⁡x→af(x)=F, lim⁡x→ag(x)=G\lim\limits_{x \to a}f(x)=F,\,\lim\limits_{x \to a}g(x)=G,且 F,G∈RF,G \in \R

常 1

k=0k=0 显然成立,因此先证明 k>0k > 0 的情形

lim⁡x→af(x)=F  ⟺  ∀ε>0,∃δ>0,∀∣x−a∣<δ,∣f(x)−F∣<ε\lim\limits_{x \to a}f(x)=F \iff \forall_{\varepsilon>0},\exist_{\delta>0},\forall_{|x-a|<\delta},|f(x) - F| < \varepsilon

那么有 ∣kf(x)−kF∣<kε|kf(x) - kF| < k \varepsilon

当 k⩽1k\le 1 时,有 kε⩽εk \varepsilon \le \varepsilon

那么有

∀ε>0,∃δ>0,∀∣x−a∣<δ,∣kf(x)−kF∣<ε\forall_{\varepsilon>0},\exist_{\delta>0},\forall_{|x-a|<\delta},|kf(x) - kF| < \varepsilon

也即 lim⁡x→akf(x)=kF=klim⁡x→af(x)\lim\limits_{x \to a}kf(x)=kF=k \lim\limits_{x \to a}f(x)

和

lim⁡x→af(x)=F  ⟺  ∀ε>0,∃δ1>0,∀∣x−a∣<δ1,∣f(x)−F∣<εlim⁡x→ag(x)=G  ⟺  ∀ε>0,∃δ2>0,∀∣x−a∣<δ2,∣g(x)−G∣<ε\lim\limits_{x \to a}f(x)=F \iff \forall_{\varepsilon>0},\exist_{\delta_1>0},\forall_{|x-a|<\delta_1},|f(x) - F| < \varepsilon\\ \lim\limits_{x \to a}g(x)=G \iff \forall_{\varepsilon>0},\exist_{\delta_2>0},\forall_{|x-a|<\delta_2},|g(x) - G| < \varepsilon

取 δ=min⁡{δ1, δ2}\delta = \min\{\delta_1,\,\delta_2\}

那么

∀ε>0,∃δ>0,∀∣x−a∣<δ,∣f(x)−F∣<ε, ∣g(x)−G∣<ε  ⟺  F−ε<f(x)<F+ε, G−ε<g(x)<G+ε  ⟺  F+G−2ε<f(x)+g(x)<F+G+2ε  ⟺  ∣f(x)+g(x)2−F+G2∣<ε  ⟺  lim⁡x→a[f(x)+g(x)2]=F+G2  ⟺  12lim⁡x→a[f(x)+g(x)]=F+G2  ⟺  lim⁡x→a[f(x)+g(x)]=lim⁡x→af(x)+lim⁡x→ag(x)\forall_{\varepsilon>0},\exist_{\delta>0},\forall_{|x-a|<\delta},\\ \begin{aligned} |f(x) - F| < \varepsilon,\,|g(x) - G| < \varepsilon &\iff F - \varepsilon < f(x) < F + \varepsilon,\,G-\varepsilon < g(x) < G + \varepsilon\\ &\iff F + G - 2 \varepsilon < f(x) + g(x) < F + G + 2 \varepsilon\\ &\iff \left\vert \dfrac{f(x) + g(x)}{2} - \dfrac{F + G}{2}\right\vert < \varepsilon\\ &\iff \lim\limits_{x \to a}\left[ \dfrac{f(x) + g(x)}{2}\right ] = \dfrac{F + G}{2}\\ &\iff \dfrac{1}{2}\lim\limits_{x \to a}[f(x) + g(x)] = \dfrac{F + G}{2}\\ &\iff \lim\limits_{x \to a}[f(x) + g(x)] = \lim\limits_{x \to a}f(x) + \lim\limits_{x \to a}g(x) \end{aligned}

常 2

k>1k > 1 时,记 ∑i=1nki=k, ∀i,0<ki⩽1\displaystyle \sum_{i=1}^{n}k_i=k,\,\forall_{i},0<k_i\le 1

那么

lim⁡x→akf(x)=lim⁡x→a[∑i=1nkif(x)]=∑i=1n[lim⁡x→akif(x)]=∑i=1n[kilim⁡x→af(x)]=∑i=1nkiF=kF=klim⁡x→af(x)\begin{aligned} \lim\limits_{x \to a}kf(x) &= \lim\limits_{x \to a}\left[\sum_{i=1}^{n}k_if(x)\right]\\ &=\sum_{i=1}^{n}\left[ \lim\limits_{x \to a}k_if(x)\right ]\\ &=\sum_{i=1}^{n}\left[k_i \lim\limits_{x \to a}f(x)\right]\\ &=\sum_{i=1}^{n}k_iF\\ &=kF\\ &=k \lim\limits_{x \to a}f(x) \end{aligned}

k<0k< 0 情况同理,此处证明略。(稿纸有写,但我没时间敲了)

积

先证明一种简单情形,即 F=G=0F=G=0

则

∀ε>0,∃δ>0,∀∣x−a∣<δ,∣f(x)∣<ε, ∣g(x)∣<ε  ⟺  ∣f(x)⋅g(x)∣<ε2\forall_{\varepsilon>0},\exist_{\delta>0},\forall_{|x-a|<\delta},|f(x)| < \varepsilon,\,|g(x)| < \varepsilon \iff |f(x)\cdot g(x)| < \varepsilon^2

ε⩽1\varepsilon \le 1 时有 ∣f(x)⋅g(x)∣<ε2⩽ε|f(x)\cdot g(x)| < \varepsilon^2 \le \varepsilon,记此时的 δ=Δ(ε)\delta=\Delta(\varepsilon),ε>1\varepsilon > 1 时取 δ=Δ(1)\delta = \Delta(1),则有 ∣f(x)⋅g(x)∣<1<ε|f(x)\cdot g(x)| < 1 < \varepsilon 也成立

因此

lim⁡x→a[f(x)⋅g(x)]=0\lim\limits_{x \to a}\left[f(x)\cdot g(x)\right]=0

那么

lim⁡x→a[f(x)⋅g(x)]=lim⁡x→a[(f(x)−F)(g(x)−G)]+Flim⁡x→ag(x)+Glim⁡x→af(x)−FG=0+FG+FG−FG=FG=lim⁡x→af(x)⋅lim⁡x→ag(x)\begin{aligned} \lim\limits_{x \to a}\left[f(x)\cdot g(x)\right] &= \lim\limits_{x \to a}\left[\left( f(x) - F\right )\left( g(x) - G\right )\right] + F \lim\limits_{x \to a}g(x) + G \lim\limits_{x \to a}f(x) - FG\\ &=0 + FG + FG -FG\\ &=FG\\ &=\lim\limits_{x \to a}f(x)\cdot \lim\limits_{x \to a}g(x) \end{aligned}